Pirsên pir tên pirsîn

Statûya wê hatiye îmzekirin û daxuyaniya wê di 25ê îlona 2026an de li prefekturê hatiye dayîn. Komele li benda pesenda daxuyaniyê ye: ji ber vê yekê hê ne hejmara wê ya RNA (hejmara tomara neteweyî ya komeleyan a Fransayê) heye, ne hesabê wê yê bankê, û endamtî hê ne vekirî ye.

Na. Her kesê ku armancên komeleyê parve dike dikare bibe endam; endamtî ji aliyê desteya rêveber ve tê pejirandin. Binêrin: Bibin endam.

Mîqdarên ji bo sala 2027an li ser rûpela Endam bibe hatine nîşandan: li gorî tarîfê, salê ji 15 € heta 150 €. Îro tiştek nayê dayîn: heta ku endamtî vebe, tu heq nayê wergirtin.

Hê na: hesabê bankê yê komeleyê hê tune ye û komele ti pereyî qebûl nake, ne bexş û ne heqê endamtiyê. Heke kesek bi navê komeleyê ji we pere bixwaze, nedin û me agahdar bikin. Lê hûn dikarin wek dilxwaz alîkariyê pêşniyar bikin, bo nimûne ji bo wergerandin an xwendina nivîsan bi rûsî an bi kurmancî, an ji bo pêşwazîkirina mirovan di demên pêşwaziyê yên pêşerojê de li Angers: ji contact@uniondesyezidisdefrance.fr re binivîsin û tenê zimanên ku hûn dizanin û wextê xwe yê vala bibêjin. Bexş dê tenê piştî vekirina hesabê bankê gengaz bibe; niha ti belgeya bacê nayê dayîn.

Na. Alîkariya di karûbarên îdarî de dê belaş be, hem ji bo endaman hem ji bo kesên din. Binêrin: Alîkariya malbatan.

Na. Em ê alîkariya we bikin ku hûn karûbarên xwe fam bikin û amade bikin, lê her tim bi amadebûna we: biryar di destê we de dimîne.

Na. Komele çand û baweriya êzdiyan dide nasîn, lê merasîmên olî li dar naxe û piştgiriya ti partiyeke siyasî nake.

Êzdî gelekî kurmancîaxêv in ku ola wan, yekxwedayî û bi piranî devkî, li Mezopotamyayê pêk hatiye. Perestgeha wan a navendî Laliş e, li bakurê Iraqê. Piraniya malbatên êzdî yên Fransayê ji Ermenistan, Gurcistan û Rûsyayê tên; piştî çewsandinên 1915–1918an gelek êzdiyan li wir penah dîtibû. Binêrin: Gelê êzdî.

Na. Ola êzdî oleke serbixwe û yekxwedayî ye, ne şaxeke îslamê ye: lêkolîneran ev fikra kevn bi piranî terikandiye. Mirov bi zayînê dibe êzdî; ol li endamên nû nagere. Binêrin: Gelê êzdî, Ol.

Êzdî û kurd heman zimanî parve dikin, kurmancî, û, li gorî kevneşopiyeke dîrokî ya berbelav, eslekî hevpar ku digihîje Medan. Sedsalên çewsandinan dîrokên wan bi kûrahî ji hev veqetandine. Îro hin êzdî dibêjin ku ew kurd in, hinên din jî xwe wekî gelekî cuda dibînin, wekî civakên din ên herêmê (durzî, zaza…). Yekîtiya Êzdiyên Fransayê pêşwaziya hemû kesên ku bi çanda êzdî ve girêdayî ne dike, ew xwe çawa pênase bikin jî.

Ev hemû form heman gelî nîşan didin. Bi kurmancî, êzdî ji xwe re dibêjin «êzdî» an «êzîdî». Bi fransî «yézidi» (forma rûpelên fransî yên vê malperê), «yazidi» û «ézidi» tên bikaranîn; bi rûsî «езиды», bi îngilîzî «Yazidi» an «Ezidi». Hin nivîskaran ev nav bi xelîfeyê emewî Yezîdê Yekem ve girê daye: êzdî vê girêdanê red dikin.

Şingal (bi fransî û îngilîzî Sinjar) qezayek e li bakurê rojavayê Iraqê, li parêzgeha Neynewayê, li binê çiyayekî ku dirêjahiya wî nêzî sed kîlometre ye, nêzî sînorê Sûriyê. Li gorî Komîsyona lêkolînê ya NY (2016), berî êrîşa DAIŞê ya 3ê tebaxa 2014an, piraniya êzdiyên cîhanê li wir dijiyan. Nexşeya Şingal, tebaxa 2014an bûyeran cih bi cih û bi çavkaniyên wan dişopîne.

Bi qanûnekê na, bi qasî ku em dizanin (kontrola 25ê îlona 2026an). Di kanûna pêşîn a 2016an de, Senato û Meclisa Neteweyî biryar pejirandin ku ji hikûmetê dixwazin tevbigere; pêşniyareke qanûnê ya naskirinê, ku di 17ê nîsana 2024an de pêşkêşî Senatoyê hat kirin, nehatiye pejirandin. Lê dadgeha fransî ev navlêkirin bi kar aniye: di 20ê adara 2026an de, dadgeha cezayî ya Parîsê cîhadîstekî fransî, ku tê texmînkirin miriye, bi xiyabî ji ber tevkujî û sûcên li dijî mirovahiyê mehkûm kir. Ev li Fransayê yekem mehkûmkirin e ji ber tevkujiya êzdiyan. Hûrgilî û çavkanî: Şingal, tebaxa 2014an, Naskirin.

Pirtûka duzimanî (kurmancî û fransî) R’ê-r’izma miletê Êzdî, ya H’esenê Şêx K’eleşê (1943–2018), bihayê wê dê 20 € be. Li Fransaya bejahî dê li ser vê malperê were firotin; li derveyî Fransayê, li ser Amazonê. Hê nayê firotin: firotin dê piştî vekirina hesabê bankê yê komeleyê û gihîştina pirtûkên çapkirî dest pê bike. Binêrin: rûpela pirtûkê.

Malper tenê li Fransaya bejahî dişîne. Ji bo welatên din, pirtûk dê li ser Amazonê were firotin (Amazon.de ji bo Almanyayê, Amazon.fr ji bo Belçîka û Luksembûrgê, û malperên din ên Amazonê li Ewropayê); Amazon dê wê li gorî sparîşê çap bike û bi biha û şertên xwe bişîne. Pirtûk hê li wir nayê firotin. Şandin bo Rûsya û Belarûsê ne gengaz e.

Bi fransî, bi rûsî, bi kurmancî an bi îngilîzî.

Navenda wê li Angers (Maine-et-Loire) e. Navnîşana postê dê piştî wergirtina pesenda daxuyaniyê bê weşandin. Li Angers dê demên pêşwaziyê hebin; roj û demjimêrên wan dê li ser vê malperê bên ragihandin.

Bêyî ku hûn navnîşana xwe bidin: bi her xwendevanekî RSSê, bibin aboneyê herikîna RSS ya malperê, bi zimanê ku hûn dixwazin (fransî, rûsî, kurmancî, îngilîzî). Ragihandin li ser rûpela Nûçe tên weşandin. Ji bo ku hûn agahdar bibin dema ku endamtî vebe an firotina pirtûkê dest pê bike, hûn dikarin ji contact@uniondesyezidisdefrance.fr re jî binivîsin. Hê ti nameya agahiyan (newsletter) tune ye.

Hê na. Ev berhevkirin dê tenê wê demê dest pê bike, dema ku rêkarên parastina daneyan ên ku ev cure agahî dixwaze hatin danîn. Bêyî razîbûna nivîskî ya malbatê ti nav nayê weşandin. Hûn dikarin bixwazin ku em we agahdar bikin; hê belgeyan neşînin.

Kêmtirîn tiştê gengaz. Ev malper ji bo hejmartina serdanan an ji bo reklamê ti kukiyan bi kar nayîne û ti forma berhevkirina daneyan tê de tune ye: em tenê wan nameyan bi kar tînin ku hûn bi xwe ji me re dişînin, da ku bersiva we bidin, û wan nadin kesî. Ne ola xwe binivîsin, ne jî koma xwe ya di nav civakê de, û heta ku em ji we nexwazin belgeyên nasnameyê neşînin. Hûrgilî: Daneyên kesane.

Ew komeleyên din in. Yekîtiya Êzdiyên Fransayê komeleyeke nû ye, ji «Union des Yezidis en France» (ku di sala 2013an de li Parîsê hatiye tomarkirin) û ji Fédération de Yézidis de France cuda ye.