Şingal 2014: nexşeyek û çavkaniyên wê
Ji 23ê îlona 2026an ve, li ser vê malperê nexşeyeke bi erd û çiyayan bûyerên tebaxa 2014an li Şingalê û tiştên ku piştre qewimîn dişopîne. Li vir em dibêjin ka ew çawa hatiye çêkirin, û çima li ser wê asta delîlên her hejmarekê hatiye nivîsîn.
Yekîtiya Êzdiyên Fransayê
Çima nexşeyek
Bûyerên 2014an li ser axeke diyar qewimîn: çiyayekî ku dirêjahiya wî nêzî sed kîlometre ye, gundên li bakur û başûrê wî, korîdorek di ser Sûriyê re, kampên li parêzgeha Dihokê. Nexşe dihêle ku mirov wan bi rêzê bişopîne: êrîşa 3ê tebaxê, dorpêçkirina çiyê, korîdor, Koço, revandin, vegirtina axê, kamp, paşê lêkolînên NY, naskirin û darizandin.
Pênc astên delîlan
Di bin her beşê de, beşeke «Çavkanî» nîşan dide ka çi hatiye îspatkirin û heta kîjan astê. Piştrastkirî: dîroka êrîşê, ku Komîsyona lêkolînê ya NY diyar kiriye. Lihevhatî: hebûna korîdora di ser Sûriyê re, ku hemû çavkanî wê qebûl dikin, her çend di hûrgiliyan de cuda bin jî. Texmîn: hejmara kuştiyan, revandiyan an koçberan. Nakok: sedemên vekişîna pêşmergeyan di 3ê tebaxê de, an roleya her hêzekê di vegirtina Şingalê de. Hatiye ragihandin: dozeke ku dê were.
Hejmar, wek ku ne
Lêkolîna referansê, ku di 2017an de di kovara PLOS Medicine de hat weşandin, texmîn dike ku di tebaxa 2014an de nêzî 3 100 êzdî hatin kuştin an mirin, di navbera 2 100 û 4 400an de. Ji wan nêzî 1 400 hatin îdamkirin û 1 700 li çiyê mirin. Ew hejmara kesên revandî nêzî 6 800 texmîn dike.
Buroya Rizgarkirina Êzdiyên Revandî, li Kurdistana Iraqê, ji aliyê xwe ve 6 417 kesên revandî dijmêre; ji wan 2 823 di gulana 2026an de hê winda bûn. Ev hejmar heman tiştî napîvin: yek texmîneke îstatîstîkî ye, ya din hejmartineke bi nav e. Nexşe herduyan jî bi çavkaniyên wan dide, bêyî ku wan li hev zêde bike an yekê hilbijêre.
Tiştên ku nexşe nîşan nade
Ti wêneyên tundiyê nîşan nade. Navê ti qurbaniyekê, ji bilî Nadia Murad ku li ber çavê hemûyan şahidiyê dike, û navê ti kesê mehkûmkirî nade. Rêya korîdora valakirinê şemayek e, bi xeletiya 10 heta 20 km: tenê derketina ji çiyê, derbasbûna di Sûriyê re û vegera bi rêya Pêşxabûrê piştrastkirî ne. Erd ji daneyên bilindahiyê yên SRTM hatiye çêkirin; bilindahî sê caran hatiye mezinkirin da ku baş bê dîtin.
Di dawiyê de, beşa «Tiştên ku em nizanin» xalên ne diyar dicivîne: nifûsa Şingalê berî 2014an, hejmara kesên ku li çiyê asê mabûn, hejmara windayan, gorên komî. Em wan nîşan didin, li şûna ku em biryarê bidin.
Rûpeleke ku dê were rastkirin
Rûpel di 23ê îlona 2026an de hat weşandin û roja din hat nûkirin. Her gava ku çavkaniyeke nû derkeve an xeletiyek ji me re were gotin, ew ê were rastkirin. Xeletiyek, zelalkirinek? Ji contact@uniondesyezidisdefrance.fr re binivîsin.
Çavkanî
- Komîsyona Navneteweyî ya Serbixwe ya Lêkolînê li ser Komara Erebî ya Sûriyê (Encûmena Mafên Mirovan a NY), “They came to destroy”: ISIS Crimes Against the Yazidis, A/HRC/32/CRP.2, 15ê hezîrana 2016an
- UNAMI û OHCHR, A Call for Accountability and Protection: Yezidi Survivors of Atrocities Committed by ISIL, tebaxa 2016an
- V. Cetorelli, I. Sasson, N. Shabila, G. Burnham, “Mortality and kidnapping estimates for the Yazidi population in the area of Mount Sinjar, Iraq, in August 2014”, PLOS Medicine 14(5), 9ê gulana 2017an
- V. Cetorelli, S. Ashraph, A Demographic Documentation of ISIS’s Attack on the Yazidi Village of Kocho, LSE Middle East Centre, hezîrana 2019an
- 964media, “Barzani pledges to keep searching for Yazidis still missing 12 years on from start of genocide” (hejmarên Buroya Rizgarkirina Êzdiyên Revandî), 3ê tebaxa 2026an
- Yekîtiya Êzdiyên Fransayê, Şingal, tebaxa 2014an, beşên «Tiştên ku em nizanin» û «Rêbaz» (di 23ê îlona 2026an de hatiye weşandin, di 24ê îlona 2026an de hatiye nûkirin)
Parve bikin
Ev girêdan karûbarê hilbijartî vedikin. Ti skrîptên torên civakî li vê rûpelê nayên barkirin.
Hate weşandin: 25.09.2026 · Yekîtiya Êzdiyên Fransayê